خانواده یکی از شاهکارهای خلقت است که با آن شروع می کنیم، چیز های ساده و در حقیقت همه چیز بدست می آوریم، خاطرات ارزشمندی به خاطر می سپاریم و به پایان می رسیم.
خداوند در آیه 54 سوره فرقان می فرماید:
وَ هُوَ الّذى خَلَقَ مِنَ الماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ کانَ رَبُّکَ قدیراً
خداوند کسى است که بشر را از آب آفرید، آنگاه در آفرینش او پیوندهاى نسبى و سببى به وجود آورد (و نسل او را از این دو طریق گسترش داد). و پروردگار تو همواره تواناست.
اولین ، اساسی ترین و تاثیرگذارترین نهاد اجتماعی جامعه بشری، خانواده است ، به تعبیر جامعه شناسان اجتماعی بودن ذاتی انسان اجتناب ناپذیر ترین شکل حیات انسانی است . خانواده در زمانها و مکانهای مختلف شکل و ساختارهای متعددی داشته ، لذا برای خانواده تعاریف متعددی وجود دارد از خویشاوندان تنی تا افرادی که باهم ارتباط عاطفی دارند، یا افرادی که باهم در یک منزل و محله زندگی می کنند.
خداوند در بخشی از آیه 233 سوره بقره می‌فرماید:
فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ
پس هر گاه والدین خواستند با رضایت و مشورت فرزند خود را از شیر بگیرند این کار ایرادی ندارد و اگر خواستید برای فرزندتان دایه بگیرید در صورتی که حقوقی به حد متعارف به او دهید اشکالی ندارد.
رسول خدا صلى الله علیه وآله وسلم فرمود
وَارْحَمُوا صِغارَکُم؛ به کوچکترها ترحّم کنید
در سنینی که کودکان به رشد کافی نرسیده اند با آنان از روی دلسوزی و محبت رفتار کنید و در بهداشت و تغذیه آنان کوشا باشید و درزمان خواب آن ها استراحت کنید و با آن ها بازی کنید وهنگامیکه به سن بلوغ نزدیکتر شدند از طریق پاداش و تنبیه به تربیت آن ها بپردازید و زمانی را برای بازی آن ها تعیین کنید.
در آیه 187 سوره مبارکه بقره خداوند می فرماید:
«هُنَّ لِباسٌ لَكُم وَ أَنتُم لِباسٌ لَهُنَّ»
بانوان برای شما مردها لباسی هستند و شما شوهران برای بانوان در حکم لباسی هستید
در ابتدای آیه 34 سوره نساء خداوند می فرماید:
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ
مردان سرپرست یا خدمتگزار زنانند
در واقع می توان گفت مردان و زنان مایه قوام یکدیگرند و به واسطه مسئولیت هایشان در زندگی نسبت به یکدیگر سرپرستی پیدا می کنند. پدر، مادر، خواهر و برادر در کنار یکدیگر یا جدا از هم بار زندگی را به دوش می کشند، بزرگترها از کوچکترها مواظبت می کنند، از هرگونه بدبینی نسبت به هم پرهیز می کنند و با احترام، محبت، خوش اخلاقی و خوش رویی با یکدیگر رفتار می کنند.
خانواده بستری مناسب برای پرورش و تربیت فرزندان و نسلهای آینده است. اگر چنانچه خانوادهای نتواند نقش واقعی خود را ایفا کند و دچار ناهنجاری و مشکل گردد، نه تنها آسیبهای جدی در درون خود ایجاد میکند، بلکه بر تمام جامعه تأثیر منفی خواهد گذاشت؛ چراکه جامعه انسانی قوام و ماهیت خود را مدیون خانواده و اعضای آن میباشد.
در بخشی از آیه 35 سوره نساء آمده است:
فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا
یک نفر از خانوادة مرد و یک نفر از خانواده زن را (بدین منظور) گسیل دارید.
در آیه 128 سوره نساء خداوند می فرماید:
وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا وَالصُّلْحُ خَيْرٌ
هرگاه زنی نگران طغیان و سرکشی و یا اعراض و کناره گیری همسرش بود منعی نیست از این که با هم صلح کنند (و از پاره‌ای از حقوق خود بگذرد) که سازش (در هر حال) بهتر است
خداوند در آیه 23 سوره اسراء می فرماید:
وَ قَضى رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیاهُ وَ بِالْوالِدَینِ إِحْساناً إِمَّا یبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِیماً
پروردگارت مقرّر داشت که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکى کنید. اگر یکى از آن دو یا هر دو نزد تو به پیرى رسیدند، به آنان «اف» مگو و آنان را از خود مران و با آنان سنجیده و بزرگوارانه سخن بگو.
چه آن را قبیله بنامید، چه شبکه، و چه آن را خانواده بنامید، هرچه که می گویید و هر کس که هستید، به یکی از آنها احتیاج دارید.
جین هوارد، نویسنده
اگر کشوری از فساد مبرا شده و تبدیل به ملتی سرشار از تفکرات زیبا گشته است، من عمیقا احساس می کنم که سه نفر از اعضای کلیدی آن جامعه نقش داشته اند؛ کسانی همچون پدر، مادر و معلم .
عبدل کلام، سیاستمدار
در زندگی پرمشغله خود گرمی و مسئولیت خانواده را فراموش نکنیم و عشق و خرد را برای حفظ شادی و هماهنگی ابدی به کار گیریم.
خانواده ژو شی
بهترین لذت آدمی این است که بداند نسلی از او بر جا مانده، ولی حسی برتر از هر لذت موجود این است که بداند مسئولیت خانواده ای بر دوش او است و هر فردی می تواند از این لذت برخوردار شود.
نلسون ماندلا
پیر در خانواده مانند گنج است
ضرب المثل
شادترین لحظه های زندگی ام اندک زمانی بود که در خانه و در آغوش خانواده ام سپری کردم.
توماس جفرسون، سیاستمدار
حلقه ای که خانواده ی حقیقی تو را بهم می پیوندد، هم خونی نیست، بلکه احترام و شادمانی است که نسبت به زندگی یکدیگر دارند.
ریچارد باخ، موسیقیدان آلمانی
خانواده خوشبخت خانواده ای است که در سایه قانونمندی و معنویت به عشق و کمال نایل آید و با اخلاق پسندیده در جهت پیشرفت شغلی، رشد تحصیلی و پس انداز اعضای خانواده حرکت کند و با اندازه گیری موفقیت به شکوفایی و تعالی دست یابد. خانواده خوشبخت خانواده ایست که سهمی از خوشبختیش را با جامعه شریک شود و همه مردمان و همه همنوعانش را خانواده خود بپندارد.