ابریشم ماده ای که کرم ابریشم از غده های خود به شکل نخ بسیار باریک ترشح می کند و با آن لانه بیضی شکلی برای خود می سازد که پیله نامیده می شود، پیله ها را بوسیله بخار آب نرم می کنند تا سر رشته ها پیدا شود و سپس رشته ها را بوسیله ماشین های مخصوص دور دوک می پیچند. یک پیله 600 تا 1000متر رشته ابریشم می دهد و چند لا از این رشته ها را باهم تاب می دهند تا نخ ابریشم به ضخامت معین برسد.
چینیها روش تهیه ابریشم را از ۴۰۰۰ سال پیش میدانستند. داستان جالبی در مورد نحوه تهیه ابریشم بین چینیها است که میگوید روزی ملکه چین «سی لینگ شی» یک پیله کرم ابریشم ناگهان در فنجان چایش افتاد و او را به فکر ایده جوشاندن پیله و تهیه نخ ابریشم انداخت.
هنر پارچه ابریشم، ابتدا محدود به اعضای دربار امپراطوری بوده است؛ اما کمکم در سطوح پایین جامعه چین گسترش و شهرت یافت. به تدریج یک مسیر تجاری به غرب به نام “جاده ابریشم”، پدید آمد. گذرگاهی پر پیچ و خم که از سرزمین چین شروع میشد و هزاران مایل دورتر در بازارهای خاور میانه پایان مییافت.
نوغانداران، تخم کرم ابریشم را از پروانه ابریشم در فصل بهار تولید می کنند و در اردیبهشتماه در مکانی گرم، کرم ها را باز می کنند، بعد از بازشدن کرمها از تخم خود کمکم از برگهای شاخههای تازه توت به عنوان غذای کرم ابریشم استفاده می کنند و بعد از چندین روز برگ خوری، کرمها پوستاندازی می کنند و مجدداً برگ خوری را آغاز می کنند در مرحله آخر برگ خوری، کرمها رشد کافی کردند و بهدور خود پیله میبندند و در این موقع پیلهها را جمع و تمیز میکنند.
دو تا سه روز بعد از تشکیل پیله کرم درون آن به شفیره تبدیل می شود و تقریبا بعد از دو هفته به صورت پروانه از پیله خارج می شود . از شفیره کرم ابریشم برای تهیه غذای ماهی لوازم دارویی و آرایشی استفاده می شود. پیلههای ابریشمی را داخل دیگهای آب جوش چدنی میریزند و جهت تهیه تارهای ابریشم معمولاً پیلهها را به مدت یک الی دو روز در آفتاب پهن میکنند، الیاف ابریشم «پوپک» را از پیلهها جدا کرده بر قرقرهای پیچیده و از آن جا به چرخ ابریشم ریسی منتقل، و پس از ریسیدن با رنگ های طبیعی نظیر روناس رنگ می زنند.
لباس هایی که از ابریشم تهیه می شوند شامل روسری، بلوز و لباس رسمی است. بدلیل سبکی و نرمی، ابریشم پارچه مناسبی برای لباس زیر است. در خانه، ابریشم در تهیه دکوری، پرده و یا دیوار آویز کاربرد دارد. ابریشم همچنین توسط سازمان های پزشکی و جراحی استفاده می شود زیرا ماده ای عالی برای بخیه زدن و بستن ایمن زخم ها است و به طور طبیعی ضد باکتری است. از ابریشم در تولید فرش های دستباف به دلیل نرمی و زیبایی بالا استفاده می شود، همینطور در تولید کیف، کمربند و لوازم زینتی کاربرد دارد.
از انواع ابریشم می توان به ابریشم وحشی، ابریشم توت، ابریشم اری، ابریشم موگا، ابریشم عنکبوت، ابریشم دریایی، ابریشم خالص و ابریشم خام اشاره کرد.
ابریشم وحشی به ابریشم طبیعی غیر پرورشی گفته می شود. این نوع ابریشم در مقایسه با ابریشمی که از کرم پرورش یافته گرفته می شود یکنواختی کمتری داشته و خشن و زبر است. ابریشم توت که تولید آن از کرم های ابریشمی است که از برگ های درخت توت تغذیه می کنند و از کیفیت بالایی برخوردار است. ابریشم اری توسط کرم هایی تولید می شود که برگ های گیاه روغن کرچک را مصرف می کنند. ابریشم موگا گونه ای از ابریشم وحشی است که از نظر جغرافیایی به ایالت آسام هند اختصاص دارد.
ابریشم عنکبوت پروتئینی است که توسط عنکبوت تولید می شود. ابریشم دریایی از الیاف فیلمنتی که نرم تنان با آن خود را به صخره های دریایی می چسبانند بدست می آید. ابریشم خام و ابریشم خالص هر دو از پیله ساخته شده توسط کرم ابریشم ساخته شده اند. فقط ابریشم خام پس از چرخاندن نخ ها از پیله به دست می آید، در حالی که ابریشم خالص قبل از ریسندگی نخ ها توسط کرم ابریشم به دست می آید.
درصنعت ابریشم بافی سنتی از دار ابریشم بافی، که شامل ماکو، ماسوره های بزرگ و گورد می باشد استفاده می شود. ماکو از جنس چوب و برای عبور نخ های تار و پود از میان یکدیگر بکار می رود. ماسوره های بزرگ که نخ های ابریشم یا به اصلاح نخ های چله دور آن پیچیده می شود. گورد نیز از قسمت بالا به قرقره و از پایین به پدال متصل است و نخ های پود را از میان نخ های تار عبور می دهد.سپس با شانه بر روی پودها کوبیده و باعث تراکم بافت شده و بدین ترتیب پارچه ابریشمی بافته می شود.
تولید جهانی ابریشم در سال 2022 در حدود 91 هزار تن بوده است که نسبت به سال های قبل کاهش داشته است. این درحالیست که ابریشم تنها 0.24 درصد از مصرف جهانی بازار منسوجات را به خود اختصاص می دهد.